Terugblik: PONT versterkt ontwerppraktijken
In de afgelopen twee jaar werkte PONT aan het versterken van publieke ontwerppraktijken: samenwerkingen waarin overheidsorganisaties en ontwerpers gezamenlijk werken aan maatschappelijke opgaven. Denk aan Dienst Justitiële Inrichtingen die met ontwerpers samenwerkt aan oplossingen voor de personeelskrapte en de gemeente Amsterdam die ontwerpend werkt aan een schoner en veiliger Nieuw-West.
PONT volgde achttien publieke ontwerppraktijken op de voet en ondersteunde deze strategisch waar nodig. Dat leverde waardevolle inzichten op over ontwerpend werken binnen een politiek-bestuurlijke context.
Ontwerp- en overheidsprofessionals die een samenwerking willen starten of verbeteren, kunnen gebruikmaken van de opgedane kennis via essays en leeraanbod . Ook zijn er concrete samenwerkingstools ontwikkeld zoals een lexicon en inkoopgids.
Een volgende stap: Publieke Ontwerp Coalities
In het laatste programmajaar verschuift de focus van het ontwikkelen en delen van kennis naar het toepassen en toetsen ervan in de praktijk. Hiervoor bouwt PONT samen met partners aan Publieke Ontwerp Coalities: samenwerkingen waarin meerdere organisaties in verschillende samenstellingen ontwerpend werken aan dezelfde maatschappelijke opgave (in eerdere communicatie aangeduid als ‘Flagships’).
PONT verbindt organisaties en ontwerpers
Een Publieke Ontwerp Coalitie is een nieuwe samenwerkingsvorm, gebaseerd op vergelijkbare initiatieven in het buitenland. Een coalitie bestaat zowel uit organisaties die op nationaal en beleidsniveau ontwerpend aan een vraagstuk werken als uit organisaties die dat op lokaal en uitvoerend niveau doen. PONT bouwt aan coalities door bestaande ontwerppraktijken te verbinden en door, samen met publieke organisaties, open opdrachten voor ontwerpers uit te zetten.
PONT faciliteert samen leren
In een Publieke Ontwerp Coalitie staat leren centraal. PONT ondersteunt de coalities met een leerstructuur. We organiseren uitwisseling van inzichten over het vraagstuk. Zo kan nieuwe kennis in de praktijk worden gebracht en kunnen praktijkinzichten juist worden meegenomen in beleid. Ook leren we over welke combinatie van aanpakken en oplossingen er nodig is om gezamenlijk tot verandering te komen. Daarbij blijven we inzichten opdoen over hoe publieke organisaties en ontwerpers effectief kunnen samenwerken.
Publieke Ontwerp Coalities: samenwerkingen waarin meerdere organisaties in verschillende samenstellingen ontwerpend werken aan dezelfde maatschappelijke opgave en daar samen van leren.
Bouwen aan coalities rond 4 complexe opgaven
Op basis van input uit diverse netwerken, waaronder het Secretarissen-Generaal Overleg (SGO) Beleidskwaliteit, heeft PONT vier kansrijke maatschappelijke opgaven geselecteerd. Het gaat om complexe vraagstukken met meerdere betrokken partijen en zonder eenduidige eigenaar, waarin beleid, uitvoering en leefwereld nauw met elkaar verweven zijn. Juist bij dit type opgaven kan een ontwerpende aanpak helpen om perspectieven te verbinden, te experimenteren, samen te leren en duurzame verandering in gang te zetten.
Zorg en het sociaal domein zijn georganiseerd in veel afzonderlijke kokers. Hoewel deze kokers voor veel mensen werken, zijn het de meest kwetsbare groepen die hier veel leed van ondervinden. Deze Publieke Ontwerp Coalitie onderzoekt hoe organisaties zich meer in samenhang rondom mensen kunnen organiseren.
Een groeiende groep volwassenen heeft moeite met lezen, schrijven en rekenen, en loopt daardoor ook vast in digitale vaardigheden. Dit is geen afgebakend onderwijsprobleem, maar een groeiend maatschappelijk vraagstuk dat doorwerkt in gezondheid, werk en inkomen. Deze Publieke Ontwerp Coalitie richt zich op hoe beleid, uitvoering en samenleving beter kunnen omgaan met laaggeletterdheid als structureel onderdeel van het dagelijks leven.
Het anticiperen op hybride dreigingen is noodzakelijk om vitale functies, zoals zorg en de democratische rechtsstaat, te beschermen. Dat vraagt om een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid en samenleving. In deze Publieke Ontwerp Coalitie ontwerpen en testen ministeries, veiligheidsregio’s, buurtinitiatieven en gemeenten samen vernieuwende plannen die Nederland paraat en veerkrachtiger maken.
De ontwikkeling van Nederland staat onder druk door vraagstukken rond stikstof, energie en ruimte. Tegelijkertijd ontstaan op talloze plekken lokale gemeenschappen die in de praktijk werken aan de energie- en landbouwtransitie. Dit vraagt om een nieuw samenspel van burgers, bedrijven en overheden. Deze Publieke Ontwerp Coalitie verkent hoe dit samenspel goed kan worden ingericht om de transformatieve kracht van lokale gemeenschappen te benutten.
Samenwerken aan publieke waarde
In de komende periode zet PONT in op het verder samenbrengen van partners en het opzetten van de samenwerking binnen deze vier Publieke Ontwerp Coalities.
Publieke organisaties die al met een ontwerpende aanpak werken aan een van deze opgaven, of hierin geïnteresseerd zijn en zich willen aansluiten bij een coalitie, kunnen contact opnemen met programmadirecteur Nynke Tromp via pont@dutchdesignfoundation.com.
Ontwerpers die graag willen meewerken binnen een van de coalities, houden we op de hoogte van open opdrachten via onze nieuwsbrief en LinkedIn.
Met deze nieuwe stap in het programma maakt PONT ruimte om verder te leren over ontwerpend samenwerken in een complexe context, en om publieke waarde te creëren die verder reikt dan individuele projecten.
Onderdeel van Dutch Design Foundation
PONT is een programma van Dutch Design Foundation in samenwerking met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, ondersteund door CLICKNL. De Publieke Ontwerp Coalities sluiten aan op Dutch Design Foundation Coalitions, een platform voor het samenbrengen van creatieve denkers en doeners met de slagkracht en kennis van de wetenschap, organisaties en overheden.