De situatie
De transitie van het landelijk gebied vraagt om doorbraken op meerdere fronten: niet alleen op het boerenerf, maar ook in de beleids- en uitvoeringspraktijk van overheden en bedrijven. De Caring Farmers – een diverse groep akkerbouwers, veehouders en agro foresters – zijn nichespelers die al pionieren in bedrijfsvoering en afzetmarkten. Ze dagen het systeem uit met als doel het blijvend te veranderen.
Breed in de sector leeft de behoefte aan doelsturing: sturen op wat je wilt bereiken, waarbij open blijft hóé de boer dat doel haalt. Maar het beleidssysteem is daar nog niet op ingericht. Beleid, regelingen en handhaving zijn ontworpen voor de gangbare landbouw, en sluiten zelden aan op de praktijk van koplopers.
Dit leidt tot paradoxale situaties. Ondernemers die zich hard maken voor een andere landbouw worden belemmerd in hun bedrijfsvoering. En minder verandergezinde boeren zien in hun worsteling een bevestiging dat de transitie weinig goeds brengt.
De opgave
Het beleidssysteem is niet ingericht op doelsturing. Caring Farmers ervaren dit op meerdere fronten: schaalnadelen in subsidies, een onevenredige controle- en verantwoordingslast, en het ontbreken van beoordelingskaders voor hun aanpak. Dat maakt hun praktijk kwetsbaar en remt de bredere transitie. Dat brengt ons tot de volgende ontwerpvraag:
Hoe kunnen we samen met de Caring Farmers de ‘system-says-no’ ervaringen van agrarisch ondernemers omzetten in transformatieve voorstellen die het beleidssysteem uitdagen en de transitie versnellen?
Drie deelvragen helpen bij de beantwoording:
- Hoe kunnen system-says-no ervaringen visueel worden gemaakt op een manier die uitnodigt tot het opbouwen van begrip van de onderliggende systeemlogica bij partijen in de coalitie én het grote publiek?
- Wat vraagt het van de coalitiepartijen en de samenleving om voorbij de system-says-no ervaringen te komen?
- Hoe komen we van system-says-no naar een system-says-yes? (ontwerpvoorstellen)
Publieke Ontwerp Coalitie Landelijk gebied
Dit project valt onder de publieke ontwerp coalitie Nieuw samenspel in de transitie landelijk gebied. Deze Publieke Ontwerp Coalitie verkent hoe burgers, bedrijven en overheden hun transformatieve kracht samen kunnen benutten, om samen te werken aan een duurzame transitie in het samenspel van stikstof, energie en ruimte.
Wie zoeken we?
We zoeken een ontwerper, ontwerpbureau of consortium dat gezamenlijk beschikt over:
- begrip van de transitie landelijk gebied, waar gaat het over, welke spelers zijn er, wat zijn de grootste opgaven en obstakels
- het vermogen om systemisch naar opgaven te kunnen kijken en complexiteit te omarmen
- kennis van transitiekunde en concepten als niches, regimes, transformatieve ontwikkeling, leverage points om het systeem te kantelen en small wins om mensen mee te krijgen en momentum te bouwen
- het vermogen om een kritisch-empathisch gesprek te voeren
- verbeeldingskracht: ontwerpen vormgeven waarvan zowel urgentie als uitnodiging uitgaat
- ervaring met het bereiken en activeren van diverse publieken, fysiek en digitaal
- ontwerp kunnen inzetten voor verandering: door iets voorstelbaar te maken, ontstaat de ruimte om het politiek en maatschappelijk acceptabel te maken en uiteindelijk uitvoerbaar.
Je kunt reageren tot vrijdag 8 mei 17.00 uur.
We delen tussen eind april en begin mei drie open oproepen voor de coalitie Landelijk Gebied. Dit is de eerste van de drie.