Onze missie
Laaggeletterdheid als maatschappelijke realiteit
In Nederland hebben zo’n 3 miljoen volwassenen moeite met lezen, schrijven of rekenen, en daardoor vaak ook met digitale vaardigheden. De dagelijkse gevolgen zijn ingrijpend: onveiligheid, baanverlies, schulden, eenzaamheid, slechtere gezondheid en vooral veel onzekerheid. Laaggeletterdheid ligt daarmee ten grondslag aan grote maatschappelijke vraagstukken van deze tijd: bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezond leven.
Lokale kracht, betere verbinding
Gelukkig zijn er al veel organisaties die zich inzetten om volwassenen met laaggeletterdheid te ondersteunen, zoals bibliotheken, mbo-instellingen, gemeenten, taalscholen en vrijwilligersinitiatieven. Maar het veld is versnipperd. Rollen, verantwoordelijkheden en financiering verschillen per regio, en samenwerking is niet vanzelfsprekend. Wat we nodig hebben, is een stevige lokale sociale basisinfrastructuur.
Een andere kijk
Dat begint met anders kijken: beginnend vanuit de doelgroep in al haar diversiteit. Door de doelgroep niet als probleemhouder te zien, maar hun dagelijks leven, behoeften, mogelijkheden en wensen als uitgangspunt. Want beperkte basisvaardigheden betekent een wirwar van drempels op het werk, in de zorg, bij de overheid, thuis. Maar: mensen met beperkte basisvaardigheden beschikken doorgaans over veel kwaliteiten — ze hebben alleen op een deel van hun vaardigheden extra ondersteuning nodig. Ontwerpers werken vanuit die kracht: wat iemand al kan, wat iemand motiveert, wat in iemands leven al werkt. Oplossingen die daarop aansluiten zijn begrijpelijk, vindbaar en passend op het moment dat iemand ze nodig heeft.
Die diversiteit vraagt ook om een gedifferentieerde aanpak: de motivaties, leerwensen en leefomstandigheden van mensen lopen sterk uiteen. Een standaardoplossing bestaat niet. Wat wel werkt, is leren door te doen, ingebed in het dagelijks leven, op de werkvloer, in de wijk of in het buurthuis.
Hoe werkt deze coalitie samen?
Deze Publieke Ontwerp Coalitie is gestart vanuit een landelijk netwerk van organisaties die zich al inzetten voor het vraagstuk. Vanuit dit netwerk wordt de urgentie gezien om de ontwerpende aanpak te omarmen. Om tot betere uitkomsten te komen voor mensen in hun leefwereld. En om daaruit met elkaar te leren wat er in de samenwerking, de rollen en de verantwoordelijkheden wellicht anders moet om die uitkomsten ook duurzaam mogelijk te helpen maken.
Rondom laaggeletterdheid is er een aantal organisaties op beleidsniveau actief. Die organisaties pleiten voor betere structurele ruimte om te werken aan laaggeletterdheid. Tegelijkertijd zijn er veel lokale initiatieven die direct met laaggeletterden werken om hen verder te helpen. Ze kennen de doelgroep dus goed, en lopen regelmatig tegen de muren van het systeem aan. Daardoor kunnen deze lokale initiatieven inzichten opleveren voor de organisaties op beleidsniveau. De organisaties houden elkaar regelmatig op de hoogte en betrekken elkaar wanneer ze kansen zien. De beleidsadviseurs komen iedere maand bij elkaar om te leren van de praktijk(en) en de directeuren-bestuurders van de betrokken organisaties komen ieder kwartaal samen om de grote lijnen rondom de opgave uit te tekenen en gezamenlijke doelen te formuleren.
