Professionals in een publieke ontwerppraktijk werken vaak aan complexe maatschappelijke vraagstukken waarbij traditionele evaluatiekaders tekortschieten. De waarde van een ontwerpende aanpak laat zich niet altijd goed vangen in meetbare output. Het gaat ook vaak over verandering die zich moeilijk laat kwantificeren, zoals verschoven perspectieven, draagvlak of nieuwe manieren van samenwerken. Zonder expliciete duiding blijft deze waarde vaak onzichtbaar in de organisatie, ontstaat er geen leerproces en kan de bijdrage van ontwerp niet doorwerken naar beleid, strategie of organisatieontwikkeling.
Het risico is dat ontwerpinterventies als ‘leuk experiment’ worden weggezet, terwijl ze fundamentele inzichten opleveren over hoe de overheid anders kan werken. Juist wanneer die inzichten leiden tot verandering van denken en doen, ontstaat de grootste waarde.
In dit essay verkennen we wat het betekent om waarde te duiden, welke spanningen daarbij horen en hoe je daar als professional mee om kunt gaan. We onderscheiden verschillende typen waarde en bijbehorende waarderingsvormen, en geven handvatten om die in de praktijk te brengen.
Met dit essay bouwen we voort op eerdere PONT-publicaties over starten, samenwerken en borgen. Tegelijkertijd is het een stap in een bredere ambitie: het expliciet maken en deelbaar maken van ontwerpkennis: kennis over hoe publieke ontwerppraktijken worden ingericht en hoe hun opbrengsten kunnen worden bestendigd. Door die kennis te articuleren, dragen we bij aan een sterkere positie voor ontwerp in het publieke domein.